Deze column verscheen op 9 juli 2026 in het Friesch Dagblad
Hoe beoordeel je de prestaties en keuzes van je pensioenfonds? In sommige kranten weten columnisten er wel raad mee. Ze kijken er scherp naar, met één oog in de achteruitkijkspiegel en met het andere oog op de beurskoersen van die dag. Het resultaat is altijd felle kritiek en een oneerlijk beeld.
Nog maar een jaar geleden voorspelden ze bijvoorbeeld diepe ellende, door de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Het bleek flauwekul. Er kwam niets van uit, integendeel: de pensioenen stegen fenomenaal. Hooguit werd er geprutteld dat de verhogingen een ‘sigaar uit eigen doos’ zouden zijn. Hadden de fondsen de enorme buffers dan in kas moeten houden?
Anderen kijken wat verder terug. Zo lazen we elders dat pensioenfondsen beter belegd hadden kunnen blijven in bedrijven die het in de afgelopen weken zo goed doen op de beurs. Want daar had je zulke mooie winsten mee kunnen maken. Domme pensioenfondsen zouden te voorzichtig, te ideologisch of te volgzaam zijn. Meer risico betekent meer geld, zo simpel is de boodschap. Pensioenfondsen kiezen daarentegen voor waarde, op de lange termijn. Ja, dat is rendement, ofwel geld voor gepensioneerden – maar ook meer dan alleen geld.
Ook het verwijt dat pensioenfondsen überhaupt te weinig risico nemen, klinkt stoer maar is goedkoop. Meer risico nemen kan altijd. De echte vraag is: wie betaalt de rekening als het misgaat? Bij een pensioenfonds zijn het deelnemers die rekenen op inkomen voor later. Daarom moeten pensioenfondsen beleid voeren dat niet alleen werkt bij rugwind, maar ook bij tegenwind. Kortom, het gaat niet enkel om het hier en nu, maar ook om straks en later. Het gaat over waardecreatie op de lange termijn.
Dat is precies waarom zij breed en op de lange termijn beleggen: naast aandelen en obligaties ook in infrastructuur, vastgoed en andere categorieën, wereldwijd gespreid. Niet uit lafheid, maar uit professionaliteit. En zij doen dat bovendien niet in stilte. Deelnemers worden via onderzoeken, bijeenkomsten, webinars, websites en verantwoordingsorganen betrokken bij keuzes over welk rendement tegen welk risico aanvaardbaar is. En zeker ook hoe zwaar duurzaamheidsfactoren moeten worden meegewogen. En ja, daarbij zien we ook verschillen tussen pensioenfondsen. En ook dat is logisch.
Pensioenfondsen verdienen kritiek wanneer die terecht is. Maar dan graag wel eerlijk.
Ger Jaarsma
Deze column verscheen op 9 juli 2026 in het Friesch Dagblad
