Fabels, kreten en slogans, je komt ze tegen in sommige verkiezingsprogramma’s. Een paar kleine partijen vinden zelfs op pensioengebied nog wat munitie daarvoor. Maar het zijn in feite losse flodders. Het knalt wel lekker, maar van dat vuurwerk blijft niks over.
Een paar voorbeelden.
Zo lazen we in een partijprogramma dat gepensioneerden er enorm op achteruit zijn gegaan in de afgelopen jaren. Dit klopt simpelweg niet. Dat zou betekenen dat heel veel ouderen in armoede leven. Maar het feit is: armoede in heel Nederland daalt snel. Ook volgend jaar gaat die weer omlaag, zo berekende het Centraal Planbureau. Natuurlijk zou het 0 procent moeten zijn, maar een daling van 7,1 naar 2,9 procent – in de laatste 8 jaar – is een hele verbetering. Onder ouderen is de armoede nog lager, dankzij ons pensioenstelsel: pensioenfondsen vullen de AOW-uitkering aan, zodat gepensioneerden een redelijk inkomen blijven ontvangen. Ouderen met een kleine beurs worden zoveel mogelijk ontzien.
Nog zo’n fabel: “Pensioenverhoging kan gewoon structureel én met terugwerkende kracht.” Nee dus. Verhoging is geen belofte, zeker geen recht, maar wel een belangrijk streven bij fondsen. Pensioenfondsen willen niets liever dan de pensioenen verhogen, als de financiële ruimte er is en als de regels het toestaan. Na de financiële crisis van 2008 lukte pensioenverhoging heel lang niet vanwege extreem lage rente en de oude pensioenwet. Onder meer om die reden is er een nieuw pensioenstelsel gekomen. In het nieuwe stelsel is er een grotere kans op verhogingen. Daar hoort ook het eerlijke verhaal bij dat verlagingen aan de orde kunnen zijn als de financiële markten flink tegenzitten.
Sommige partijen willen alsnog de nieuwe Pensioenwet intrekken, “zodat solidariteit behouden blijft en pensioenen stabiel en zeker blijven.” Dit zijn klinkklare (maar bekende) fabels; alsof in het vorige stelsel de pensioenen wél honderd procent zeker waren. Solidariteit betekent bovendien dat we met elkaar ervoor zorgen dat niemand buiten de boot valt; oud en jong, gezond en arbeidsongeschikt. Dat is ook de kern van de nieuwe Pensioenwet.
Sommige verkiezingsprogramma’s hebben kortom maar weinig te maken met de feiten. Dus let goed op, want bij pensioen gaat het altijd om je eigen (toekomstige) portemonnee. Als verkiezingsbeloftes te mooi klinken om waar te zijn, dan zijn ze dat meestal ook.
Ger Jaarsma
Deze column is ook gepubliceerd in het Friesch Dagblad in oktober 2025
