De transitie verloopt voortvarend, maar brengt tegelijk aanzienlijke uitdagingen en hoge werkdruk met zich mee. Dat staat in een brief die de Pensioenfederatie onlangs stuurde aan het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, over de ervaringen van pensioenfondsen bij de overgang naar het nieuwe pensioenstelsel. Na de zes koplopers in 2025 zijn per 1 januari 2026 nog eens 24 fondsen overgestapt, waaronder een aantal grote fondsen. Hierdoor zit inmiddels meer dan de helft van alle werkenden en gepensioneerden in het nieuwe stelsel.
De eerste overstappers uit 2025 benadrukken dat duidelijke regels cruciaal zijn, maar dat de beoordelingsprocedure van toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) lang, intensief en complex was. Dat geldt vooral rond het aantonen van evenwichtigheid. Fondsen waren sterk afhankelijk van de DNB-planning en ze stelden veel flexibiliteit en capaciteit beschikbaar. Deze ‘koploperfondsen’ geven aan dat de transitie operationeel goed verlopen is, maar dat het echte werk ná invaren begint. Zij lopen tegen nieuwe uitvoeringsvragen aan en zien dat communicatie persoonlijker, maar ook complexer wordt. De AFM toont daarbij steeds meer begrip voor de uitvoeringspraktijk.
Ervaringen 1‑1‑2026
De nieuwe lichting fondsen ervaart veel voortgang, maar ook grote druk:
- DNB vraagt uitgebreide dossiers met complexe berekeningen en analyses.
- De nadruk op evenwichtigheid en delta netto-profijt leidt soms tot nieuwe rondes van onderbouwing en herberekeningen.
- Reviewrondes zijn intensief en houden beperkt rekening met verschillen tussen fondsen.
- Stijgende rente en hogere dekkingsgraden noodzaken soms tot herverdeling van vermogen.
Daarnaast is het cruciaal om IT‑systemen, processen en datakwaliteit op tijd op orde te brengen. Door noodzakelijke administratieve beperkingen rond de overgang zijn deelnemersportalen tijdelijk minder toegankelijk; goede communicatie hierover is noodzakelijk.
Samenwerken en kennis delen
De samenwerking tussen fondsen, toezichthouders en het ministerie wordt als zeer waardevol ervaren. De Pensioenfederatie faciliteert kennisdeling en ontwikkelt samen met de sector servicedocumenten en handreikingen. Ook vertegenwoordige organen, raden van toezicht en sleutelfunctiehouders spelen een belangrijke rol bij het bewaken van evenwichtigheid.
Informeren en steunen
Pensioenfondsen zetten sterk in op duidelijke, tijdige en gelaagde communicatie. Deelnemers ontvangen eerst prognoses en later definitieve overzichten. De aanpak verschilt per fonds en doelgroep, maar het doel is steeds dat deelnemers zich goed geïnformeerd en gesteund voelen. De Pensioenfederatie ondersteunt fondsen onder meer met een servicedocument Transitiecommunicatie en een voortdurend geactualiseerdaddendum met antwoorden op vraagstukken. Recent heeft de Pensioenfederatie in dit kader een overzicht van communicatie-activiteiten van de fondsen opgesteld aan aan de minister gestuurd.
Stabiel beleid
De sector heeft grote stappen gezet maar blijft afhankelijk van financiële markten en geopolitieke onzekerheid, die de evenwichtigheidstoets kunnen beïnvloeden en tot vertraging kunnen leiden. De Pensioenfederatie vraagt begrip voor de forse opgave en pleit voor stabiel beleid om een zorgvuldige en evenwichtige transitie voor alle deelnemers te waarborgen.
