Soms lijkt een voorstel op het eerste gezicht sympathiek. Wie wil er nu niet zélf kunnen bepalen wat er met zijn of haar pensioen gebeurt? Maar achter het fiere gezicht van het gewijzigde amendement van NSC schuilt een risico dat het fundament van ons pensioenstelsel ondermijnt: collectiviteit en solidariteit worden ingeruild voor individuele keuzevrijheid – met als resultaat méér onzekerheid voor iedereen.
De kracht van het Nederlandse pensioenstelsel is altijd gelegen in de gedeelde verantwoordelijkheid: samen risico’s dragen, samen opbouwen. Dat systeem heeft Nederland één van de beste pensioenregelingen ter wereld bezorgd. En precies dat systeem staat nu onder druk door een voorstel dat de deur openzet voor individueel bezwaarrecht. Wat goed klinkt als ‘democratische’ zeggenschap, blijkt bij nadere beschouwing een recept voor chaos.
Het voorstel negeert de harde realiteit van uitvoering: pensioenfondsen moeten jaren aan werk mogelijk opnieuw doen, met alle vertragingen en kosten van dien. Kosten die uiteindelijk ten laste komen van de pensioenen zelf. Bovendien: hoe geef je goede keuzebegeleiding als je van tevoren niet weet wat iemands keuze betekent – niet voor henzelf, en niet voor het collectief?
Zelfs toezichthouders als de DNB en de Raad van State slaan alarm: het amendement leidt tot juridische onzekerheid, is wetstechnisch ondoordacht, en ondermijnt het vertrouwen in een stelsel dat net met zorg is hervormd. Het idee dat een peiling of leidraad uitkomst zou bieden, is wishful thinking. Pensioen is geen enquête. Na tientallen jaren werken is het de welverdiende beloning, zo lang je leeft.
Het pensioenstelsel verdient rust en stabiliteit. Niet omdat het onfeilbaar is, maar omdat hervorming al uitgebreid is besproken, doorgerekend en wettelijk verankerd. Het voorliggende amendement gooit zand in de goed geoliede transitiemachine en offert het collectief belang op aan een ogenschijnlijk rechtvaardig maar feitelijk schadelijk alternatief. Het gaat tegen de stroom in van de hele pensioenwet; dit is de wetgevende vorm van spookrijden.
Soms is het moedigste besluit dat je kunt nemen: een slecht voorstel afwijzen. Laten we dat doen – voor alle werkenden en gepensioneerden in Nederland.
Ger Jaarsma
Deze column is ook gepubliceerd in het Friesch Dagblad in mei 2025
