Meerjarenagenda 2022-2026

We gaan aan de slag om de stevige uitdagingen en mooie kansen die op de sector afkomen, goed op te pakken. We staan voor grote veranderingen in de pensioensector: Er wordt hard gewerkt aan het realiseren van vernieuwingen die ons pensioenstelsel toekomstbestendig moeten maken. En we zien ontwikkelingen die van invloed zijn op hoe pensioenfondsen niet alleen nu, maar ook in de toekomst hun dienstverlening van toegevoegde waarde laten zijn voor miljoenen Nederlanders.

Als federatie van pensioenfondsen is onze missie: samen voor een waardevol pensioen, nu en in de toekomst. Samen hebben wij onze strategische koers bepaald en onze prioritaire opgaven vastgesteld. Daar gaan we de komende vijf jaar mee aan de slag.

Voorwoord

Terwijl we achter de schermen al een nieuwe editie ontwikkelen van de Meerjarenagenda, kijken we in deze laatste update van de periode 2022-2026 vooruit naar de ontwikkelingen in het komende jaar. Waar gaan we als sector samen aan werken? Eén ding is zeker: 2026 wordt opnieuw een cruciaal jaar.

De transitie naar het vernieuwde stelsel is in volle gang. Professionals van pensioenfondsen, - uitvoerders, het ministerie van SZW en toezichthouders zijn er druk mee aan de slag. Doel van alle betrokkenen is een goede en zorgvuldige overgang van alle werkenden, slapers en gepensioneerden naar het vernieuwde pensioenstelsel.

Waar de teller nu nog op zes pensioenfondsen staat, is er een flinke versnelling aanstaande. In de komende anderhalf jaar zullen de meeste fondsen naar verwachting over zijn. En begin 2026 beogen tientallen pensioenfondsen de overstap te maken. Hierbij ook een aantal van de grootste pensioenfondsen van Nederland zoals PFZW, bpf BOUW en PMT, die miljoenen deelnemers hebben. Begin 2027 volgen nog meer (grote) pensioenfondsen.

Sommige fondsen kiezen ervoor om later dan eerder gepland over te gaan. En dat is goed. Zorgvuldigheid gaat voor snelheid.

Ook buiten onze sector verandert de wereld razendsnel. Geopolitieke spanningen,

economische onzekerheid en spanningen in de samenleving zorgen voor onrust – en we weten op het moment van schrijven ook nog niet welk nieuw kabinet ons te wachten staat.

Tegelijk biedt technologie – van digitalisering tot kunstmatige intelligentie – nieuwe kansen om pensioenadministratie nog efficiënter te maken, slimmer te beleggen en deelnemers persoonlijker te ondersteunen. Die ontwikkelingen vragen wel om bewuste keuzes waarbij onder meer ethiek, privacy en verantwoordelijkheid belangrijke randvoorwaarden zijn.

En ook thema's als vergrijzing en de krapte op de arbeidsmarkt drukken steeds zwaarder op de samenleving. Dat maakt het des te belangrijker dat we blijven bouwen aan een toekomstbestendig pensioenstelsel. Mercer zet ons weer op de eerste plaats, maar we gaan niet op de lauweren rusten. Integendeel. We blijven hard aan de slag voor een stelsel dat zorgt voor een goed pensioen én bijdraagt aan een leefbare wereld.

De Pensioenfederatie blijft zich ook in 2026 volop inzetten om de belangen van de sector te behartigen en pensioenfondsen te ondersteunen en te adviseren bij die missie.

De wereld kunnen we niet sturen, maar wel de koers die we zelf varen. En die koers is helder: samen werken aan waardevolle pensioenen – nu en in de toekomst.

Ik nodig je uit om deze update te lezen en met ons mee te denken en te doen. Zo houden we ook in 2026 samen koers.

Ger Jaarsma
Voorzitter

01. Meerjarenagenda 2022-2026

Onze koers tot en met 2026 leest u in onze Meerjarenagenda. Daarin staan de grote thema’s benoemd, waar we op inzetten voor pensioenfondsen en voor het pensioen van miljoenen Nederlanders. Onderweg kijken we ook naar nieuwe ontwikkelingen binnen en buiten de sector en de impact daarvan op pensioenfondsen.

Het Nederlandse pensioenstelsel is nog steeds het beste ter wereld volgens Mercer. Daar werken we hard aan en we zijn daar als sector natuurlijk trots op. Alles is erop gericht om voor deelnemers, werkgevers en gepensioneerden zo goed mogelijk te presteren. Dat doen we in toenemende mate in uitdagende omstandigheden gezien de onrustige en instabiele wereld om ons heen.

De Pensioenfederatie ondersteunt pensioenfondsen in diverse grote veranderingen en uitdagingen. Dat doen we als vereniging van pensioenfondsen vanuit onze missie ‘samen voor een waardevol pensioen nu en in de toekomst’. Daarbij is rendement op beleggingen natuurlijk belangrijk. En ook de manier waarop wij als sector maatschappelijk bijdragen aan een gezonde, leefbare wereld, vanuit collectiviteit en solidariteit.

De transitie naar het nieuwe stelsel bepaalt ook in 2026 een groot deel van onze werkzaamheden. Daarnaast is er aandacht voor actuele en urgente onderwerpen die spelen in en rond pensioenuitvoering. En we bereiden we ons voor op de thema's die na de WTP-transitie van belang zijn voor de sector, zoals persoonlijke dienstverlening aan deelnemers.

In deze update leest u over de ontwikkelingen die voor de pensioensector in 2026 relevant zijn en onze plannen voor het aankomende jaar.

02. Ontwikkelingen 2026

Volgende fase in de transitie naar het vernieuwde stelsel

De transitie is op stoom. De piek verwachten we in 2026 en 2027. Pensioenfondsen die overgaan naar een Wtp-regeling profiteren daarbij steeds van de kennis en ervaring van de pensioenfondsen die eerder zijn overgegaan. Het is goed om te zien dat we als sector intensief met elkaar samenwerken om deze majeure en complexe operatie te realiseren.

Voor pensioenfondsen die de overgang al hebben gerealiseerd, verschuift vervolgens de aandacht naar de sturing in de nieuwe regeling. Daarvoor kijken we naar de toekomstige governance die past bij pensioenfondsen na de transitie. De complexiteit van de transitie heeft ook gevolgen voor de planning van pensioenuitvoeringsorganisaties. Zorgvuldig invaren staat steeds voorop, ook wanneer dat betekent dat meer tijd nodig is voor de transitie.

Politiek krachtenveld

Na de verkiezingen wordt een nieuw kabinet geformeerd. Het is afwachten welk beleid daarmee gepaard gaat. Voor de pensioensector is een stabiel en evenwichtig beleid van groot belang voor pensioenuitvoering en om de omvangrijke en complexe transitie naar het nieuwe stelsel succesvol te realiseren. Het nieuwe parlement en kabinet wordt dan ook met klem gevraagd de transitie in rust te laten voortgaan.

We volgen alle politieke ontwikkelingen op de voet en voorzien partijen van informatie wanneer dat in het belang is van de sector. Daarbij hebben we ook aandacht voor impactvolle thema's die tijdens het invaren van pensioenfondsen langskomen, zoals de invoering van het bedrag ineens, de impact van de WIA-problematiek, aansluiting van schijnzelfstandigen en de verkenning van een pensioenplicht voor alle werkenden. Voor pensioenfondsbestuurders organiseren we maandelijks het Haags halfuurtje om bij te praten over politieke ontwikkelingen die van invloed (kunnen) zijn op pensioenuitvoering.

Europese prioriteiten

De Europese Commissie heeft de prioriteiten voor komende jaren helder gesteld. Daarbij gebeurt er ook het nodige rond pensioen.
De concurrentiekracht van Europa is tot een absolute prioriteit gemaakt, terwijl de groene transitie meer naar de achtergrond verdwijnt. Veel aandacht gaat daarbij naar het terugdringen van rapportagedruk en regeldruk voor bedrijven en instellingen.

Vanuit de Spaar- en Investeringsunie wil de Commissie strategische investeringen in Europa aanjagen. Onderdeel daarvan is de ambitie om in meer landen pensioenkapitaal te laten opbouwen. In veel Europese landen zijn de tweede en derde pijler namelijk klein. Met de herziening van de IORP2-Richtlijn zet de Commissie daarom in op grotere pensioenfondsen die meer ‘productieve investeringen’ in Europa kunnen doen. Daarnaast wordt nadrukkelijk gekeken naar mogelijkheden voor private financiering door pensioenfondsen.

Naast de herziening van de IORP2-Richtlijn zal de SFDR in 2026 worden herzien. Hiermee is in 2025 al begonnen. Naast deze herziening lopen ook de onderhandelingen door over de versimpeling van duurzaamheidsrapportageregels (CSRD) en due diligence regels (CSDDD) voor bedrijven. De Pensioenfederatie blijft het belang van goede duurzaamheidsinformatie benadrukken voor het beleggingsbeleid én de SFDR-rapportages van pensioenfondsen.

Ook blijft er Europese aandacht voor digitalisering van de financiële sector en wordt onderhandeld over wetgeving op datadeling (FiDA). Verder overweegt de Europese Commissie maatregelen te nemen voor verantwoorde toepassing van kunstmatige intelligente in de financiële sector.

Het Brusselse bureau van de Pensioenfederatie volgt de ontwikkelingen op de voet.

Toenemende geopolitieke spanningen

We leven in een zeer instabiele en onrustige wereld. Voor de pensioensector is het belangrijk om deze ontwikkelingen nauwlettend te volgen. Daarbij gaat het niet alleen om financiële risico's, maar ook om maatschappelijke thema's en voor de samenleving ontwrichtende gebeurtenissen.

Helaas nemen de spanningen en conflicten in de wereld toe en zien we ook in het economisch beleid van landen verschuivingen naar protectionisme en sancties. Tot nu toe is de impact op de pensioensector beperkt gebleven. Maar als de onrust in de wereld verder escaleert, en die zorg is er, dan kan dat op termijn wel degelijk impact hebben op pensioenuitvoering en het beleggingsbeleid van pensioenfondsen.  Pensioenfondsen dienen de komende jaren in hun risicobeleid er nadrukkelijk rekening mee te houden dat onder meer op het gebied van geopolitiek, economisch beleid, infrastructuur en klimaatverandering, grote verschuivingen gaande zijn in de wereld.

Het geeft een onzekere realiteit. De Pensioenfederatie bereidt zich daarom samen met pensioenfondsen voor op risico’s.

03. Wat doet de Pensioenfederatie in 2026: de highlights

De Pensioenfederatie is een vereniging van, voor en door pensioenfondsen. Veel van onze projecten en activiteiten voeren we in gezamenlijkheid uit. Belangenbehartiging staat daarbij centraal. Ook in 2026 zijn de verengingscommissies en diverse werkgroepen actief om diverse thema’s uit te diepen en tot adviezen en handreikingen te komen voor de uitvoeringspraktijk. Gezien de transitie en vele veranderingen in de sector onderhouden we ook in 2026 nauw contact met al onze leden en voorzien we extra ondersteuning waar dat gewenst is.

Hieronder geven we de highlights van onze activiteiten in 2026. Alles wat we doen sluit steeds aan bij de vijf strategische opgaven die we voor de periode 2022-2026 hebben bepaald:  

  1. Versterken van het pensioenstelsel voor deelnemers:

    We werken samen voor een soepele transitie naar het nieuwe pensioenstelsel en voor het versterken van de uitvoering voor deelnemers, werkgevers en gepensioneerden.
  2. Vormgeven van een robuuste digitale infrastructuur:
    We investeren in een toekomstbestendige infrastructuur door digitalisering, datakwaliteit en informatiebeveiliging.
  3. Vernieuwen van de dienstverlening aan deelnemers:
    We werken samen aan een digitale en persoonlijkere dienstverlening voor deelnemers, werkgevers en gepensioneerden.
  4. Vergroten van de maatschappelijke rol van de sector:
    We maken ons sterk voor de maatschappelijk verantwoorde rol van pensioenfondsen die ziet op het halen van rendement in een leefbare wereld voor deelnemers. 
  5. Organiseren van innoverend vermogen binnen de sector:
    We stimuleren innovatiekracht in de sector door vooruit kijken naar nieuwe ontwikkelingen en aanjagen van (technologische) vernieuwingen van diensten en processen.

1. Versterken van het pensioenstelsel voor deelnemers

We werken gezamenlijk aan een soepele transitie naar het vernieuwde pensioenstelsel, waarbij kennisdeling en samenwerking tussen pensioenfondsen centraal staat. Het Nederlandse pensioenstelsel blijft internationaal toonaangevend dankzij onze gezamenlijke inzet voor deelnemers, werkgevers en gepensioneerden. Daarvoor werken we ook aan governance uitdagingen en arbeidsmarkvraagstukken en communicatie en publiekscampagnes die inspelen op draagvlak onder deelnemers en werkgevers.

Implementatie van de Wet toekomst pensioenen

Het aantal pensioenfondsen dat is overgestapt naar de nieuwe premieregelingen, neemt gestaag toe. Ook in 2026 vaart weer een groot aantal pensioenfondsen in. De transitie is een complexe operatie. De Pensioenfederatie faciliteert daarom ook in 2026 de uitwisseling van kennis en ervaringen tussen pensioenfondsen en uitvoeringsorganisaties. We zorgen dat de geleerde lessen tussen pensioenfondsen worden gedeeld, inventariseren nieuwe aandachtspunten en nemen initiatief voor gezamenlijke oplossingen. Aandachtspunten en dilemma’s stellen we aan de orde bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, toezichthouders en ieder kwartaal in het Platform Pensioentransitie van DNB en AFM.

Naast de pensioenfondsen die in 2026 en in 2027 gaan invaren is er ook aandacht en ondersteuning voor de pensioenfondsen die al over zijn en naar de volgende fase gaan. Voor hen wordt de sturing in het nieuwe stelsel van belang.

De Wet toekomst pensioenen zorgt ook voor grote veranderingen in het nabestaandenpensioen. De verschuiving van opbouw naar risicobasis en specifieke keuzemogelijkheden dienen te worden geïmplementeerd.

Ook heeft de nog in te voeren Wet pensioenverdeling bij scheiding gevolgen voor het nabestaandenpensioen. Bij scheiden in het nieuwe wetsvoorstel vervalt de aanspraak op het nabestaandenpensioen van de ex-partner, omdat de helft over de huwelijkse periode - wordt omgezet naar ouderdomspensioen. De Pensioenfederatie monitort de implementatie van deze veranderingen in het

nabestaandenpensioen en volgt of de veranderingen goed uitvoerbaar zijn voor pensioenfondsen en pensioenuitvoeringsorganisaties. Met name is er aandacht voor gegevensuitwisseling met het UWV en gegevenslevering uit de Basisregistratie Personen, de default vrijwillige voortzetting, het bedrag ineens bij het ingaan van het nabestaandenpensioen, het kindbegrip en vrijwillige voortzetting wezenpensioen.

De invoering van de Wet pensioenverdeling bij scheiding (Wps) vindt plaats na implementatie van de Wet toekomst pensioenen. De Wps regelt dat het opgebouwde pensioenvermogen bij een scheiding op voorhand wordt verdeeld tussen de deelnemer en diens partner en niet pas bij pensionering wordt uitbetaald aan de ex-partner. De Pensioenfederatie monitort de uitvoerbaarheid met aandacht voor het vereenvoudigen van keuzes voor pensioenverdeling,​ voorkomen van nieuwe bijzondere partnerpensioenen en de keuzemogelijkheid om na het samenwonen ook ouderdomspensioen te verdelen (opt-in).

De introductie van het keuzerecht bedrag ineens voor deelnemers wacht nog op parlementaire afronding. De verwachting is dat het herziene wetsvoorstel in 2026 in de Eerste Kamer wordt behandeld. Ondertussen zorgt de sector voor aanpassing van de systemen, ontwikkeling van de benodigde rekentools en het informeren van deelnemers over dit nieuwe keuzerecht. Vanuit de Pensioenfederatie is er aandacht voor uitvoerbaarheid, samenloop met de Wtp transitie, flankerend overheidsbeleid en het delen van kennis binnen de sector. 

Governance van pensioenfondsen

De overgang naar een nieuw pensioenstelsel brengt ook uitdagingen mee voor de governance van pensioenfondsen. Niet alleen krijgen deelnemers een nieuwe pensioenregeling, het gehele pensioenfonds belandt straks in een nieuwe omgeving. Pensioenfondsen die zijn ingevaren dienen te bezien welke sturing past bij de nieuwe regeling. Daarbij is het de vraag of de huidige governance(modellen) en vormen van verantwoording en medezeggenschap in het nieuwe stelsel nog voldoende passend zijn. In 2026 werken we verder aan handvatten voor de governance van pensioenfondsen na de transitie naar het nieuwe stelsel.  Daarvoor is samen met pensioenfondsen een werkgroep geformeerd en wordt de huidige governance geëvalueerd.

In 2026 bekijken we of de Wet toekomst pensioenen ook tot een verandering leidt in de uitbestedingsrelaties van pensioenfondsen en zullen op basis van de uitkomsten handreikingen doen. Door de instabiele en onzekere wereld om

ons heen is het voor pensioenfondsbesturen van belang om risico’s en handelingsperspectieven in beeld te hebben. We komen met een handreiking voor de bestuurlijke inbedding van risico weerbaarheid en crisismanagement.

Er is blijvend aandacht voor de Code Pensioenfondsen. Samen met de sector monitoren we de naleving en ondersteunen waar nodig. De pensioensector ziet meerwaarde in diversiteit en inclusie zoals ook is neergelegd in de Code. Divers samengestelde pensioenfondsorganen leidt tot meer inzichten, betere besluitvorming en draagvlak, allen in het belang van deelnemers. Daar blijven we ons voor inzetten. De Taskforce Diversiteit, Gelijkwaardigheid en Inclusie zal ook in 2026 worden ondersteund vanuit de Pensioenfederatie.

(Schijn)zelfstandigen, verkleinen witte vlek en arbeidsongeschiktheid

De thema's schijnzelfstandigheid, werknemers zonder pensioenopbouw (witte vlek) en sociaal-medisch beoordelen bij arbeidsongeschiktheid zijn ook in 2026 relevant. Deze thema’s raken aan bredere arbeidsmarktvraagstukken die ook impact hebben op het werk van pensioenfondsen. De arbeidsmarkt verandert sterk en voorgaande kabinetten hebben een arbeidsmarkthervorming aangekondigd. Het is belangrijk dat we daar als sector goed op aansluiten, dat we duidelijkheid bieden aan werkgevers en dat we aansluitingen van werknemers zo goed mogelijk realiseren.

Het wetsvoorstel Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden (VBAR) ligt bij het parlement en zal naar verwachting in 2026 worden behandeld. De Pensioenfederatie zet zich in voor een werkbare oplossing voor ‘geen premie, wel recht’ voor schijnzelfstandigen. Samen met de verenigingswerkgroep schijnzelfstandigheid volgt de Pensioenfederatie de ontwikkelingen en adviseert pensioenfondsen met handelingsperspectieven.

In de Wet toekomst pensioenen is afgesproken dat het aantal werknemers zonder pensioenopbouw gehalveerd wordt. Indien dat aantal niet wordt gehaald hebben sociale partners met de minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid afgesproken dat een pensioenplicht wordt verkend.

De evaluatie vanuit het ministerie naar de mate waarin de witte vlek is teruggedrongen, wordt in 2026 verwacht. De Pensioenfederatie bereidt zich daarop voor en blijft ook actief betrokken bij de activiteiten vanuit het ‘Aanvalsplan witte vlekken’ van de Stichting van de Arbeid om de witte vlek te verkleinen.

De Pensioenfederatie volgt diverse ontwikkelingen rond arbeidsongeschiktheid, zoals het wetsvoorstel Basisverzekering Arbeidsongeschiktheid Zelfstandigen (BAZ), de opvolging van de conclusies van de onafhankelijke commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS) en medisch beoordelen. De Pensioenfederatie inventariseert de gevolgen en brengt de belangen van de sector onder de aandacht bij het ministerie en stakeholders. 

De gesprekken over een modernisering van de sectorindeling lopen door. De Pensioenfederatie ziet erop toe dat de sectorindeling wordt gehandhaafd en gemoderniseerd indien er geen beter alternatief voor handen is.

Communicatie, Reputatie en Publiekscampagnes

De sector voert grote veranderingen door. Voor deelnemers, werkgevers en gepensioneerden is van belang dat zij over correcte informatie kunnen beschikken. Daarvoor zet de Pensioenfederatie stevig in op communicatie en beeldvorming over pensioen en pensioenfondsen.

We ondersteunen pensioenfondsen in vraagstukken rond transitiecommunicatie met deelnemers. Daarvoor zijn praktische handvatten gepubliceerd voor onze leden en vinden regelmatig gesprekken plaats met AFM over de gestelde vereisten.

Naast de transitie is het ook voor de toekomst van miljoenen werkenden van belang dat we actief blijven werken aan het behoud van draagvlak voor pensioenen. Als belangenbehartiger van pensioenfondsen benut de Pensioenfederatie daarvoor de stevige positie bij ambtelijke, politieke en media stakeholders. Zo communiceren we actief en regelmatig over diverse pensioenthema’s. Daartoe is ook de samenwerking tussen woordvoering en public affairs geïntensiveerd.

Om het bewustzijn en vertrouwen rond pensioen te vergroten, voeren we twee landelijke publiekscampagnes. Daarmee laten we zien wat pensioenfondsen doen en waarom het tweede pijlerpensioen van waarde is voor miljoenen Nederlanders. De campagne ‘Bouwen aan vertrouwen’ richt zich op volwassenen van 35 jaar en ouder en versterken we het beeld van het tweede pijlerpensioen en de pensioenfondsen die dit uitvoeren. We delen kennis, ontkrachten misvattingen en laten vooral mensen uit de sector zelf, deelnemers en gepensioneerden aan het woord. Via social media, artikelen en video’s bereiken we jaarlijks miljoenen Nederlanders en delen we onze inzichten met leden. Met de campagne ‘Geldvoorlater.nl’ richten we ons op jongvolwassenen van 25 tot 35 jaar en gaan we op een eigentijdse en herkenbare manier in gesprek over hun financiële toekomst. Via onder andere social media, video’s en influencers maken we het onderwerp toegankelijk en relevant, en delen we de opgedane inzichten met onze leden. Beide campagnes dragen bij aan een beter begrip en groter vertrouwen in het pensioenstelsel – vandaag én voor de generaties van morgen.

2. Vormgeven van een robuuste digitale infrastructuur

De sector investeert in digitalisering, datakwaliteit en informatiebeveiliging, waardoor gegevensuitwisseling en digitale weerbaarheid al sterk zijn verbeterd. Daar blijven we op inzetten. We werken samen aan een toekomstbestendige infrastructuur die voldoet aan nieuwe Europese eisen zoals DORA en FiDA.

Informatiebeveiliging en digitale weerbaarheid

Pensioenfondsen verwerken veel informatie over deelnemers. Voor een robuuste digitale infrastructuur is informatiebeveiliging en digitale weerbaarheid essentieel. Bovendien nemen cyberdreigingen toe door geopolitieke spanningen en wordt ook gebruik gemaakt van niet Europese digitale dienstverleners. Sinds 2025 moeten pensioenfondsen voldoen aan DORA, de Digital Operational Resilience Act. De inspanningen voor beveiliging en weerbaarheid liggen daardoor op hoog niveau.

Samen met onze leden hebben wij blijvend aandacht hoe we risico's in de keten kunnen beheersen, en borgen dat pensioengegevens en -diensten onder alle omstandigheden beschikbaar, integer en veilig zijn voor deelnemers. De aansturing op IT is daarmee ook een wezenlijk onderdeel geworden van de governance van pensioenfondsen. In 2026 komen we daarom met een nieuwe handreiking voor IT governance voor pensioenfondsbestuurders.

Datakwaliteit, databeheer en datadeling

Digitalisering zit in een versnelling en ook voor de pensioensector is een digitale agenda voor de komende jaren onmisbaar geworden. Vraagstukken rond databeheer, datakwaliteit, digitalisering van processen en klantcontacten hebben nadrukkelijk onze aandacht. Datakwaliteit, databeheer en data delen zijn belangrijk voor een goede pensioenuitvoering. Gegevens van deelnemers moeten kloppen en actueel zijn en daarvoor is het kunnen uitwisselen van gegevens een belangrijk aspect. Er wordt gewerkt aan het verbeteren van de gegevensuitwisseling met externe partijen, zoals bijvoorbeeld de Basis Registratie Persoonsgegevens (BRP). Daarnaast is de Pensioenfederatie betrokken bij een project voor het realiseren van een visie op datakwaliteit na invaren voor de gehele pensioensector. In 2026 wordt onderzocht hoe processen, systemen en governance zodanig ingericht kunnen worden dat de kwaliteit van data in pensioenadministraties geborgd blijft.

De nieuwe Europese verordening Financial Data Access (FiDA) zal naar verwachting in 2028 in werking treden. De Pensioenfederatie
bereidt zich daarop voor. FiDA verplicht financiële instellingen klantgegevens te delen, waardoor consumenten meer controle krijgen over hun data.

EU-Lidstaten krijgen waarschijnlijk de mogelijkheid om pensioenfondsen te verplichten om deelnemersgegevens te delen met derden, met toestemming van de deelnemer. De Pensioenfederatie wil dat de nieuwe FiDA-regels aansluiten bij bestaande initiatieven voor datadeling binnen de pensioensector.

Om aan FiDA te voldoen is het voor pensioenfondsen van wezenlijk belang om samen te werken aan een veilige, efficiënte en toekomstbestendige digitale infrastructuur, waarbij de deelnemer centraal staat en meer regie krijgt over zijn pensioeninformatie en keuzes. Door een gezamenlijke infrastructuur met een compleet overzicht te realiseren ontstaan gezamenlijke mogelijkheden voor nieuwe diensten. Daarmee zijn bovendien lagere kosten per deelnemer en snellere innovatie mogelijk. De Pensioenfederatie heeft daarom de regie genomen om het afsprakenstelsel Nexus de komende jaren te realiseren en aansluiting van alle pensioenfondsen mogelijk te maken.

3. Vernieuwen van de dienstverlening aan deelnemers

Dienstverlening wordt persoonlijker en digitaler. We zetten in op nieuwe pensioenservices en de integratie van de Pensioenchecker app als best practice. Deelnemers krijgen zo beter inzicht in hun pensioen en worden actief begeleid bij belangrijke keuzes.

Digitale en persoonlijke pensioenservices

De Pensioenfederatie coördineert sinds medio 2025 de samenwerking binnen Nexus – het sectorbrede programma voor datadeling en pensioenservices (voorheen Afsprakenstelsel Pensioenservices). Hiermee bouwen we aan een toekomstbestendige digitale infrastructuur waarmee deelnemers grip krijgen op hun pensioen. Met Nexus zorgen we ervoor dat mensen niet alleen inzicht krijgen in hun totale opgebouwde pensioen, maar ook toegang hebben tot hun volledige pensioendata. Zo kunnen zij eenvoudig berekeningen maken, scenario’s doorrekenen en beter onderbouwde keuzes maken

– bijvoorbeeld bij een scheiding, eerder stoppen of doorwerken na de pensioenleeftijd. In 2026 breiden we het programma verder uit. Steeds meer pensioenfondsen sluiten zich aan bij dit gezamenlijke initiatief. Inmiddels nemen ABP, APG, PFZW, PGGM, PMT en PGB deel aan Nexus. De Pensioenchecker app wordt geïntegreerd binnen Nexus als voorbeeld van succesvolle samenwerking en innovatie. De app, inmiddels bijna 400.000 keer gedownload, vergroot het pensioenbewustzijn en wordt door 75% van de gebruikers positief beoordeeld.

Digitalisering en activatie

De communicatie met deelnemers gaat steeds meer via digitale kanalen. Digitalisering van deelnemerscommunicatie is belangrijk voor de toegang van deelnemers tot informatie en diensten. Zeker voor jongere generaties, voor wie digitaal contact de norm is. Pensioencommunicatie wordt bovendien persoonlijker. Daarvoor gelden inmiddels nieuwe wettelijke verplichtingen die de sector moet toepassen. Keuzebegeleiding voor deelnemers is onderdeel van de Wet toekomst pensioenen.

In verschillende bijeenkomsten van de Pensioenfederatie hebben we de nodige ervaringen en inzichten over de inrichting gedeeld. Dat blijven we doen. We gaan ook door met experimenten voor deelnemersactivatie om deelnemers meer betrokken te krijgen bij hun pensioenopbouw. 

Uniform Pensioen Overzicht

We gaan aan de slag met de volgende geactualiseerde UPO voor 2027 met bijbehorende handleiding.  Ook zijn we aan de slag met de vormgeving voor het toekomstige UPO. Centraal staat hoe een verbeterde informatieoverdracht en vormgeving van het UPO voor deelnemers kan bijdragen aan activatie en een beter begrip van hun pensioen.

4. Vergroten van de maatschappelijke rol van de sector

Maatschappelijk verantwoord beleggen maakt een steeds groter onderdeel uit van het maatschappelijk profiel van de pensioensector. Het biedt kansen om bij te dragen aan een duurzamere wereld. Tegelijkertijd is verantwoord beleggen in toenemende mate ook het managen van duurzaamheidsrisico’s. Pensioenfondsen maken immers beleggingskeuzes binnen de vierhoek van rendement-risico-kosten-duurzaamheid.

Duurzaam en verantwoord beleggen

Pensioenfondsen staan opgesteld voor het realiseren van een goed pensioen in een leefbare wereld. De pensioensector blijft dan ook actief bijdragen aan CO2-reductie en aan de energietransitie in Nederland en daarbuiten, onder meer via het Klimaatcommitment. Daarnaast organiseren we ook volgend jaar weer een stakeholderdialoog over duurzaam en verantwoord beleggen, en organiseren we intervisie en themabijeenkomsten voor pensioenfondsen over dit belangrijke onderwerp. 

In hun rol als institutionele belegger worden pensioenfondsen steeds vaker gevraagd om bij te dragen aan grote maatschappelijke opgaven in Nederland, zoals woningbouw, defensie, energietransitie, en klimaatadaptatie. Bij deze beleggingen telt naast het financiële ook het maatschappelijk rendement. Pensioenfondsen houden daarbij het belang van hun deelnemers goed in de gaten.

Er bestaan inmiddels veel duurzaamheidsvereisten voor de financiële sector in wetgeving, beleid en toezicht. We zijn kritisch op de werkbaarheid daarvan voor de praktijk van Nederlandse pensioenfondsen. Zo pleiten we onder meer bij de Europese herziening van de Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR)

voor een werkbare en effectieve rapportage op duurzaamheidsverplichtingen, passend bij de kenmerken van Nederlandse pensioenfondsen. We verwachten dat de Europese rapportagestandaarden (ESRS) onder andere dienend blijven aan de duurzaamheidsambities van pensioenfondsen. Ook bij de herziening van de Europese richtlijn ‘Institutions for Occupational Retirement Provision’ (IORP II) krijgen duurzaamheidsverplichtingen mogelijk een grotere rol. De richtlijn wordt herzien en meer in lijn gebracht met maatschappelijke verwachtingen van pensioenfondsen op de thema's duurzaamheid en diversiteit en inclusie. De Pensioenfederatie let erop dat de herziening van IORP II niet onevenwichtig uitpakt voor het beleggingsbeleid van Nederlandse pensioenfondsen en meer mogelijkheden biedt voor pensioencommunicatie met deelnemers.  Ook de timing is belangrijk: we pleiten ervoor dat pensioenfondsen de nieuwe regels moeten implementeren nadat de transitie naar het nieuwe pensioenstelsel is afgerond.

Deelnemerscommunicatie over beleggingsbeleid

In 2026 ontwikkelen we praktische tips en handvatten voor pensioenfondsen voor hun communicatie met deelnemers over het beleggingsbeleid en keuzes voor maatschappelijk verantwoord beleggen. Deze beogen bij te dragen aan verdergaande transparantie en dialoog over het beleggingsbeleid en draagvlak voor keuzes.

Raamwerk voor ESG due diligence en ESG-risicobeheer

Tenslotte ontwikkelen we een raamwerk waarin voor stapsgewijze integratie van ESG-risicobeheer in het bestaande risicoraamwerk en verduidelijking van de relatie tussen ESG-risicobeheer en ESG-due diligence.

5. Organiseren van innoverend vermogen binnen de sector

De Pensioenfederatie stimuleert innovatiekracht door samenwerking en kennisdeling, en door het ontwikkelen van gezamenlijke afspraken en handvatten. We zijn voorbereid op verdere veranderingen en zetten in op vernieuwing van diensten, processen en technologie, waaronder verantwoord gebruik van Artificial Intelligence.

Duurzaam en verantwoord beleggen

De ontwikkelingen in onze sector laten zien dat vooruitkijken, vernieuwen en samenwerken essentieel zijn. Zo kunnen pensioenfondsen goed voor deelnemers blijven presteren. De Wet toekomst pensioenen zien we als een vliegwiel om vernieuwingen in diensten, communicatie en processen door te voeren. Ook komend jaar besteden we aandacht aan innovatieve activiteiten, ontwikkelingen in klantbeleving en kijken we naar slimme vernieuwingen en gamechangers die relevant zijn na de implementatie van de Wet toekomst pensioenen.

Artificial Intelligence wordt steeds meer toegepast in de financiële sector en is ook voor pensioenfondsen een interessante technologie. In de Europese ‘Artificial Intelligence Act’ van 2024 staan regels voor verantwoorde toepassing en risicobeheersing. De Pensioenfederatie heeft een Gedragslijn AI en Ethiek ontwikkeld met handvatten voor pensioenfondsen. De mogelijkheden voor A.I. toepassingen in processen en dienstverlening komen ook in 2026 aan bod.

De Pensioenfederatie blijft pleitbezorger van het uitbreiden van samenwerking tussen pensioenfondsen om gezamenlijk kansen te kunnen benutten. Juist door het combineren van kennis en kunde is meer mogelijk. Deelnemers zitten immers allang niet meer hun hele leven bij hetzelfde fonds. En door samen op te trekken hoeft het wiel niet vele malen opnieuw uitgevonden te worden. Om vernieuwingen in de sector te helpen versnellen, werken we aan een gezamenlijk afsprakenstelsel.

We kijken ook alvast voorbij de implementatie van de Wet toekomst pensioenen. Hoe ziet pensioen en het pensioenlandschap er dan uit voor deelnemers? We bereiden ons daar nu al op voor en bepalen  onze koers richting 2030.

Colofon

De Pensioenfederatie is de overkoepelende belangenbehartiger van bijna alle Nederlandse pensioenfondsen. Zij vertegenwoordigt namens 141 pensioenfondsen de belangen van ongeveer:


  • 6,7 miljoen deelnemers
  • 4 miljoen gepensioneerden
  • 8,6 miljoen gewezen deelnemers


Het overgrote deel van alle werkenden is aangesloten bij een collectief pensioenfonds.

De pensioenfondsen van de Pensioenfederatie beheren samen ongeveer 1.700 miljard euro.

(Cijfers per 31-12-2024)

Contactgegevens

Bezoekadres
Pensioenfederatie
Prinses Margrietplantsoen 90
2595 BR Den Haag

Postadres
Postbus 93158
2509 AD Den Haag

Telefoon en e-mail
Telefoon: +31 (0)70 76 20 220
E-mail: info@pensioenfederatie.nl

Website
Website: www.pensioenfederatie.nl

Colofon

Tekst en beeld: Pensioenfederatie


© Overname van tekst(delen) en/of beeldmateriaal uit deze uitgave is mogelijk na toestemming van de Pensioenfederatie. Aan de inhoud van deze uitgave kunnen geen rechten worden ontleend.

Pensioenfederatie, december 2025